Chứng Đầy Bụng Khó Tiêu : Nguyên Nhân Và Cách Điều Trị, Nhận Biết Và Xử Trí Khi Bị Đầy Bụng Khó Tiêu

-

Chứng đầy bụng khó tiêu là một trong các triệu chứng rối loạn tiêu hóa thường gặp, nguyên nhân có thể do ăn quá nhanh, quá nhiều hoặc ăn nhiều thực phẩm khó tiêu hóa hoặc do bệnh lý. Dù không nguy hiểm nhưng chứng đầy bụng khó tiêu gây không ít khó chịu cho bạn, vậy làm sao để xử lý?

1. Những nguyên nhân gây đầy bụng khó tiêu

Chứng đầy bụng khó tiêu có thể do rất nhiều nguyên nhân, dựa trên nguyên nhân mà cách xử lý và phòng ngừa cũng khác nhau.

Bạn đang xem: Chứng đầy bụng khó tiêu

*

Đầy bụng khó tiêu là triệu chứng rối loạn tiêu hóa thường gặp

1.1. Nguyên nhân sinh lý gây đầy bụng khó tiêu

Thói quen ăn uống hoặc thực phẩm ăn thường là nguyên nhân gây đầy bụng khó tiêu, bao gồm:

Ăn nhiều thực phẩm tạo hơi: khiến hơi được tạo nhiều trong quá trình tiêu hóa, bạn dễ cảm thấy đầy hơi khó tiêu như chế phẩm từ sữa, ngũ cốc, cải, đậu,...

Ăn quá nhanh, nói chuyện nhiều khi ăn, ăn kẹo cứng, nhai kẹo cao su, uống thức uống có gas, lạm dụng các chất kích thích như rượu bia, cà phê,... khiến bạn nạp hoặc tạo nhiều hơi khi tiêu hóa hơn gây đầy bụng khó tiêu.

Người bị căng thẳng thường xuyên hoặc mắc bệnh mạn tính khiến quá trình tiêu hóa bị rối loạn và thường dẫn đến chứng đầy bụng khó tiêu.

1.2. Nguyên nhân bệnh lý gây đầy bụng khó tiêu

Chứng đầy bụng khó tiêu thường xuyên xảy ra và gây nhiều khó chịu có thể do những nguyên nhân bệnh lý như:

Bệnh Celiac khiến người bệnh không dung nạp Gluten, mỗi khi ăn thực phẩm chứa chất này sẽ gặp rối loạn tự miễn dịch, gây triệu chứng khó tiêu, đầy bụng, đau tức bụng,...

*

Bệnh Celiac khiến người bệnh bị đầy bụng khó tiêu khi ăn thực phẩm chứa Gluten

Chứng không dung nạp lactose gây triệu chứng đầy bụng khó tiêu tương tự như bệnh Celiac, khi người bệnh uống sữa hoặc ăn thực phẩm từ sữa.

Chứng trào ngược dạ dày thực quản; khi acid dạ dày trào ngược lên thực quản gây ợ chua, đau tức vùng bụng, ngực, hôi miệng, đau họng,...

Ngoài ra, chứng đầy bụng khó tiêu có thể là biểu hiện của nhiều bệnh lý về đường tiêu hóa khác như: viêm loét dạ dày tá tràng, nhiễm ký sinh trùng đường ruột, tắc ruột, viêm ruột mạn tính, ung thư dạ dày,...

Việc sử dụng thuốc điều trị trong thời gian dài có tác dụng phụ ảnh hưởng đến đường ruột cũng có thể gây đầy bụng khó tiêu như: thuốc giảm đau, thuốc điều trị tiểu đường, thuốc kháng viêm, kháng sinh hay thuốc nội tiết tránh thai,...

*

Đầy bụng khó tiêu có thể là triệu chứng bệnh tiêu hóa

Như vậy, có rất nhiều nguyên nhân gây ra triệu chứng đầy bụng khó tiêu, nếu nguyên nhân sinh lý có thể dễ dàng cải thiện bằng chế độ ăn uống, sinh hoạt lành mạnh. Tuy nhiên nếu đầy bụng khó tiêu do nguyên nhân bệnh lý, triệu chứng thường kéo dài, dễ tái phát, khó điều trị hơn. Do vậy việc xác định chính xác nguyên nhân gây đầy bụng khó tiêu là rất quan trọng để điều trị hiệu quả triệt để.

2. Làm gì để giảm nhanh triệu chứng đầy bụng khó tiêu?

Khi bị đầy bụng khó tiêu, bạn có thể giảm nhanh triệu chứng bằng những cách sau đây:

2.1. Chườm ấm vùng bụng

Nếu chứng đầy bụng khó tiêu là do ăn nhiều thực phẩm khó tiêu hóa hoặc do bệnh dạ dày, bạn có thể chườm bằng khăn ấm hoặc miếng gạc ấm lên vùng bụng trên rốn, xoa nhẹ để cảm thấy thoải mái hơn. Cách này cũng giúp bạn giảm nhẹ tình trạng táo bón, đau bụng đi kèm với đầy bụng khó tiêu, lưu ý không nên để nước nóng tiếp xúc trực tiếp với da gây bỏng.

2.2. Kê cao gối khi nằm

Sau khi ăn, bạn không nên nằm luôn hay vận động mà cần ngồi nghỉ ngơi. Nếu chứng đầy bụng khó tiêu kéo dài do chứng trào ngược dạ dày thực quản, bạn nên tạo thói quen kê gối cao khi nằm ngủ. Khi đó, cổ họng được nâng cao hơn khiến acid dạ dày hạn chế bị trào ngược lên thực quản gây khó chịu.

2.3. Sử dụng thuốc chữa đầy bụng khó tiêu

Khi muốn giảm nhanh triệu chứng này, bạn có thể dùng các thuốc sau nhưng nên tham khảo ý kiến của bác sĩ để được hướng dẫn về liều dùng phù hợp:

*

Chứng đầy bụng khó tiêu có thể điều trị bằng 1 số loại thuốc thúc đẩy tiêu hóa

Thuốc chứa Alpha-galactosidase chứa các thành phần hỗ trợ phân hủy đường tự nhiên trong thực phẩm nhanh hơn, được sử dụng trước khi ăn để giảm chứng đầy bụng khó tiêu.

Thuốc chứa Simethicone có tác dụng hỗ trợ, giúp tiêu hóa nhanh hơn và giảm các triệu chứng chướng bụng, đầy hơi.

Thuốc chứa Lactose có tác dụng hỗ trợ phân hủy đường lactose trong các loại thực phẩm, phù hợp với người bị đầy bụng khó tiêu do không dung nạp lactose.

2.4. Vận động nhẹ nhàng

Sau khi ăn hoặc khi đang bị đầy bụng khó tiêu, bạn nên vận động nhẹ nhàng để đường ruột co bóp, tiêu hóa thức ăn tốt hơn và giúp khí trong dạ dày thoát ra ngoài dễ dàng. Cách vận động phù hợp bạn nên chọn là đi bộ, tập yoga hoặc tập thể dục nhẹ nhàng, nên tránh vận động mạnh ngay sau khi ăn.

3. Thói quen ăn uống cải thiện chứng đầy bụng khó tiêu

Với những người thường xuyên bị đầy bụng khó tiêu, ngoài cải thiện tạm thời bằng các phương pháp trên, nên chú ý đến chế độ ăn uống lành mạnh. Các nhà khoa học đã nghiên cứu ra chế độ ăn BRAT, bao gồm các thực phẩm thanh đạm, dễ tiêu hóa rất phù hợp với những người bị đầy bụng, khó tiêu hoặc mắc bệnh về đường tiêu hóa liên quan.

Những thực phẩm tốt dễ tiêu hóa bạn có thể tham khảo cho bữa ăn của mình gồm: bánh mì nướng, cơm, chuối, bột yến mạch, trà thảo dược, khoai tây luộc,... với lượng vừa đủ. Chất xơ có vai trò quan trọng với hoạt động của đường ruột, do vậy đừng quên bổ sung đủ chất xơ hàng ngày, ưu tiên chất xơ từ các loại rau củ quả tươi, yến mạch,... giúp tăng lợi khuẩn đường ruột, hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn.

*

Nên ăn nhiều thực phẩm dễ tiêu hóa để giảm chứng đầy bụng khó tiêu

Ngoài ra, bổ sung men vi sinh cũng là cách giúp bạn cải thiện chứng đầy bụng khó tiêu, hỗ trợ tiêu hóa dễ dàng và hiệu quả hơn. Men vi sinh có thể bổ sung từ các loại thực phẩm lên men như kim chi, sữa chua,...

Nếu chứng đầy bụng khó tiêu đi kèm với triệu chứng như đau bụng, chán ăn, đại hoặc tiểu tiện ra máu, cơ thể suy nhược, thiếu dinh dưỡng,... thì người bệnh nên sớm đi khám bác sĩ. Nguyên nhân gây triệu chứng này có thể phức tạp và nguy hiểm, cần chẩn đoán và điều trị.

Cần tư vấn chi tiết hơn, bạn có thể liên hệ với MEDLATEC qua Hotline 1900 56 56 56 để được hỗ trợ.

Chữa đầy hơi, chướng bụng là vấn đề được quan tâm hàng đầu bởi rất nhiều người gặp phải tình trạng này sau mỗi bữa ăn, gây ra nhiều phiền toái trong cuộc sống hàng ngày….


Đầy hơi, chướng bụng là gì?

Đầy hơi, chướng bụng có thể xuất phát từ thói quen ăn uống không khoa học hoặc là hệ quả của một số bệnh lý như hội chứng ruột kích thích, viêm đại tràng, sỏi mật, sỏi thận…

Chướng bụng đầy hơi thường kèm theo một số triệu chứng khác như đau bụng âm ỉ, ợ hơi, ợ chua, buồn nôn, nôn ói, cảm giác ậm ạch, khó chịu trong bụng.

Khi gặp triệu chứng chướng bụng đầy hơi người bệnh cần xác định được nguyên nhân gây ra là gì, để từ đó có biện pháp điều trị thích hợp.

Nguyên nhân gây đầy hơi chướng bụng

Nguyên nhân đầy hơi chướng bụng bao gồm:

– Do cơ thể nạp quá nhiều chất đạm, bột, đường, dầu mỡ khiến dạ dày không thể tiêu hóa hết được, dẫn đến tồn đọng trong ống tiêu hóa. Ăn nhiều đồ ăn cay nóng, uống nhiều rượu bia, cà phê, chất kích thích, ăn nhai không kĩ, ăn xong đi nằm ngay… khiến đường ruột quá tải không xử lý hết thức ăn và gây ra tình trạng đầy hơi chướng bụng.


*

Ăn quá nhiều chất đạm, bột, đường, dầu mỡ khiến dạ dày không thể tiêu hóa hết được


– Do rối loạn tiêu hóa, phù hay cổ trướng, mất nước, táo bón, dị ứng thực phẩm.

– Sự phát triển quá mức của các vi khuẩn ở ruột non.

– Bệnh đường tiêu hóa như viêm đại tràng, hội chứng ruột kích thích, viêm loét dạ dày, nhiễm trùng, tắc ruột, ung thư đại tràng…

– Dùng thuốc kháng sinh, giảm đau khiến lợi khuẩn bị giảm mạnh trong khi các hại khuẩn phát triển gây đầy hơi chướng bụng.

Mẹo chữa đầy hơi, chướng bụng theo dân gian

Nếu bạn đang phải đối mặt với tình trạng đầy hơi chướng bụng thì có thể áp dụng một số mẹo vặt dưới đây giúp chữa đầy hơi chướng bụng hiệu quả:

Củ tỏi

Bên cạnh công dụng là gia vị được sử dụng phổ biến trong chế biến món ăn, tỏi còn giúp chữa đầy bụng khó tiêu rất hiệu quả. Cách dùng như sau:

Cách 1: Tỏi bóc vỏ 30g, giã nát, trộn với 5g đường phèn hoặc đường kính. Hòa với 60ml nước sôi ấm (từ 40 – 50 độ) chia làm 2 lần uống trong ngày.

Cách 2: Nướng 1 củ tỏi rồi bọc trong một miếng gạc mỏng, đặt lên rốn của người bị đầy hơi chướng bụng, cách này giúp xì hơi để họ cảm thấy dễ chịu hơn.

Xem thêm: Truyền thuyết hồ ly tinh 9 đuôi và những ý nghĩa trong phong thuỷ


*

Tỏi là gia vị giúp trị đầy hơi hiệu quả


Quế

Quế là vị thuốc nổi tiếng có tác dụng chữa chướng bụng, ăn uống khó tiêu. Cách sử dụng như sau:

Cách 1: Đun sôi 250ml nước, thêm 1/2 thìa cà phê bột quế vào hòa tan trong nước. Gạn lấy nước uống sau khi ăn.

Cách 2: Thêm 1/2 thìa cà phê bột quế vào trong ly sữa ấm và uống khi chướng bụng đầy hơi.

Gừng

Gừng là vị thuốc được nhắc tới rất nhiều về tác dụng chữa bệnh trong đó có đầy hơi chướng bụng, rối loạn tiêu hóa, giải độc… Cách dùng gừng để đẩy lùi tình trạng đầy bụng chướng hơi như sau:

Cách 1: Uống từng ngụm nước nóng có vài lát gừng.

Cách 2: Uống trà gừng nóng ngay sau ăn sẽ giúp giảm đầy bụng khó tiêu

Cách 3: Gừng tươi rửa sạch đập nát cho vào một cốc nước nóng ngâm khoảng 30 phút rồi thêm 1 thìa mật ong quấy đều, ngày uống 2 – 3 lần sau bữa ăn.


Có thể bạn quan tâm:


Massage bụng

Xoa đều bụng theo chiều kim đồng hồ từ sườn bên phải sang trái, xuống dưới, sang phải rồi trở về điểm xuất phát cho tới khi ợ hơi. Có thể bôi thêm chút dầu nóng lên bụng khi xoa để tăng hiệu quả.


*

Massgage đúng cách có thể đẩy lùi đầy hơi chướng bụng


Tập yoga

Một số động tác yoga có thể giúp bạn nhanh chóng thoát khỏi tình trạng khó chịu, nặng nề do chướng bụng đầy hơi. Các bài tập như sau:

Bài tập 1: Tư thế cánh cung

Nằm úp người trên thảm, tay và chân duỗi thẳng

Hai đầu gối gập lại và từ từ đưa phần thân lên trên, 2 tay giữ chặt lấy mắt cá chân tạo thành tư thế hình cánh cung

Hít thở sâu 5 nhịp rồi thả lỏng cơ thể

Lặp lại động tác 10 lần

Bài tập số 2: Tư thế thả khí

Nằm ngửa trên sàn tập

Co hai đầu gối lên và đưa hai tay đan vào nhau ốm gối vào sát ngực

Đung đưa đầu gối qua trái rồi qua phải nhịp nhàng

Đưa người trở về tư thế ban đầu, nghỉ vài giây và lặp lại động tác trên thêm vài lần

Túi chườm

Dùng túi chườm nóng và chườm nhẹ nhàng lên vùng bụng, bẹ sườn sẽ giúp giảm tình trạng đầy hơi chướng bụng hiệu quả. Hoặc bạn ccó thể cho nước sôi vào một cái chai và vặn nút thật chặt sau đó chườm nhẹ lên vùng bụng. Lăn nhẹ chai nước quanh vùng bụng sẽ giúp cải thiện chướng bụng đầy hơi.

Trà hoa cúc

Trong hoa cúc có chứa hoạt chất chống viêm tự nhiên, làm dịu niêm mạc dạ dày, ruột, giảm khí. Bạn lấy 1 ít hoa cúc khô hoặc tươi cho vào ấm pha trà sau đó đổ nước sôi vào. Đậy nắp kín 15 phút là có ngay một ly trà thơm ngon.


*

Hoa cúc có chứa hoạt chất chống viêm tự nhiên, làm dịu niêm mạc dạ dày, ruột, giảm khí


Rượu táo mèo

Rượu táo không chỉ giúp hạ mỡ máu, kháng khuẩn, điều trị kiết lị mà còn có tính năng ức chế khuẩn E.coli trực trùng lị là nguyên nhân gây ra tình trạng chướng bụng đầy hơi.

Cách dùng: Uống trong bữa ăn từ 1 – 2 chén rượu táo mèo đã ngâm trong 1 – 2 tháng. Trước khi ăn có thể nhai sống một vài ngọn lá bạc hà. Dùng cách này từ 1 – 2 ngày sẽ cảm thấy hiệu quả rõ rệt.

Lá ổi

Lá ổi có tác dụng hỗ trợ điều trị đầy hơi chướng bụng khá hiệu quả bởi trong lá ổi có chứa tanin giúp làm se niêm mạc ruột, làm giảm dịch nhầy trong dạ dày. Bên cạnh đó, vị chát của lá ổi giúp chống lại các vi khuẩn gây chướng khí nên.

Cách thực hiện như sau:

Lấy 7 – 10 lá ổi non, rửa sạch và ngâm nước muối loãng sau đó xay nhuyễn với 1 ly nước

Lọc lấy nước, uống ngày 2 lần

Có thể pha chút mật ong giúp dễ uống hơn.

Cháo tía tô

Cho nắm gạo vào khoảng 2 lít nước nấu thành cháo. Khi thấy cạn nước sền sệt thì bỏ tía tô và hành hoa vào và đổ ra bát ăn. Ăn cháo khi còn nóng vào buổi sáng sẽ giúp cải thiện tình trạng đầy hơi chướng bụng.

Bạc hà

Bạc hà giúp hỗ trợ tiêu hóa và kích thích đường ruột làm tan các khí hơi – nguyên nhân gây chướng bụng. Sử dụng lá bạc hà chữa đầy hơi chướng bụng như sau:

Nhai lá thô trực tiếp hoặc giã nát lấy nước uống

Uống trà bạc hà bằng cách đun nước sôi và cho 2 muỗng canh lá bạc hà vào, ngâm trong 5 phút và uống hàng ngày.


*

Bạc hà giúp hỗ trợ tiêu hóa và kích thích đường ruột làm tan các khí hơi


Cần tây

Cần tây được coi là vị thuốc hỗ trợ bệnh lý về đường ruột, giúp thanh lọc cơ thể và giải độc đường tiêu hóa rất hiệu quả. Bạn có thể nấu canh, xào rau cần tây giúp lợi tiểu, giảm lượng nước trong cơ thể và thúc đẩy quá trình bài tiết.

Quả chanh

Uống một ly nước chanh ấm vào buổi sáng là thói quen tốt, giúp hỗ trợ tiêu hóa vì axit trong quả chanh kích thích sản sinh axit clohidric, là chất làm tiêu thức ăn.

Đu đủ

Trong đu đủ có chứa enzym papain màu trắng sữa giúp quá trình tiêu hoá hoạt động tốt hơn, các chất khí hơi ứ đọng cũng dễ dàng được đào thải.

Bạn có thể ăn đu đủ chín hoặc nấu canh đu đủ…đều ngon miệng và bổ dưỡng. Tuy nhiên không nên dùng đu đủ cho người bị bệnh dạ dày.

Hạt tiêu

Không chỉ tạo hương vị cho món ăn mà hạt tiêu còn giúp điều trị triệu chứng đầy bụng nhanh và hiệu quả.

Cách thực hiện như sau: Pha hỗn hợp 1/2 bột tiêu khô cùng đường và sữa chua. Khuấy đều hỗn hợp và uống ngay để thấy được hiệu quả bất ngờ.


Có thể bạn quan tâm:


Lưu ý khi chữa đầy hơi chướng bụng theo dân gian

Chữa chướng bụng đầy hơi theo cách dân gian được nhiều người áp dụng, tuy nhiên để đạt được hiệu quả nhanh chóng và lâu dài bạn cần lưu ý:

– Tích cực tập luyện thể dục thể thao mỗi ngày giúp kích thích nhu động ruột, giải phóng khí dư thừa ra ngoài và ngăn ngừa tình trạng táo bón.

– Tắm trong bồn nước ấm có tác dụng giảm đau và căng thẳng ở đường ruột, giúp hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả và điều trị đầy hơi nhanh hơn.

– Bổ sung chất xơ vào trong khẩu phần ăn mỗi ngày giúp phòng ngừa táo bón, giảm chướng bụng đầy hơi.

– Không nên uống nước ngọt, đồ uống có ga, soda vì chúng gây tích tụ nhiều khí trong dạ dày.

– Không nhai kẹo cao su vì hoạt động nhai liên tục có thể đưa không khí vào bụng dễ dàng.


*

Không nhai kẹo cao su vì hoạt động nhai liên tục có thể đưa không khí vào bụng gây đầy hơi chướng bụng


– Ăn chậm nhai kỹ, tránh ăn quá no, không nên vừa ăn vừa nói chuyện, xem ti vi hay điện thoại lúc ăn.

– Cắt giảm lượng muối trong khẩu phần ăn giúp giảm tình trạng tích nước trong người, từ đó cải thiện chướng bụng đầy hơi.

– Không ăn thực phẩm ngọt như bánh kẹo, hoa quả chín nẫu, các loại sữa hay các sản phẩm được chế biến từ sữa.

– Giữ tinh thần thoải mái, đồng thời làm việc điều độ, ngủ đủ giấc, nghỉ ngơi đúng lúc, không thức khuya.

Trên đây là những mẹo dân gian giúp đẩy lùi đầy hơi, chướng bụng, khó tiêu do ăn uống, thói quen sinh hoạt. Tuy nhiên, nếu thường xuyên bị đầy hơi chướng bụng liên tục, kéo dài thì bạn cần đi khám cụ thể để tìm ra nguyên nhân và điều trị dứt điểm.

Khi nào bạn nên đi khám bác sĩ?

Trong một số trường hợp chướng bụng, đầy hơi có thể là triệu chứng cảnh báo bệnh lý. Bạn cần gặp bác sĩ ngay nếu chướng bụng đầy hơi kèm theo một số triệu chứng sau:

– Chán ăn, thay đổi khẩu vị

– Đi ngoài nhiều lần trong ngày

– Đi ngoài ra máu hoặc phân nhầy

– Táo bón kéo dài

– Nôn ói thường xuyên


*

Nếu thường xuyên bị đày hơi chướng bụng kèm theo nôn ói thì bạn cần phải tới bệnh viện để thăm khám


– Sút cân đột ngột

– Sốt cao

– Đau bụng dữ dội

– Phân đen, hình dáng phân bất thường…

**Lưu ý: Những thông tin cung cấp trong bài viết của Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Người bệnh không được tự ý mua thuốc để điều trị. Để biết chính xác tình trạng bệnh lý, người bệnh cần tới các bệnh viện để được bác sĩ thăm khám trực tiếp, chẩn đoán và tư vấn phác đồ điều trị hợp lý cũng như kê đơn thuốc hiệu quả tốt nhất.

Trung tâm Tiêu hoá – Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc


Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc Phúc Trường Minh – Số 8 Châu Văn Liêm, Nam Từ Liêm, Hà Nội
Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc – 55 Yên Ninh, Ba Đình, Hà Nội
Phòng khám Hồng Ngọc Savico Long Biên – Tầng 3, tòa B, Savico Megamall, 07- 09 Nguyễn Văn Linh, Long Biên, Hà Nội